- Justiziarekiko harremanean euskal gizartearen hizkuntza-eskubideak bermatzeko deia egin du Imanol Pradalesek
- Lehendakariak adierazi du aurten Eusko Jaurlaritzak aurrera egingo duela Justizia Errestauratiboaren Euskal Sistema sortzeko Legearen aurreproiektuarekin
Imanol Pradales Lehendakariak independentzia judiziala Zuzenbide Estatuaren funtsezko bermea dela adierazi du gaur, eta, beraz, dei egin du epaileek beren funtzioa Estatuko beste botere batzuen, alderdi politikoen, interes ekonomikoen edo gizarteko beste edozein eragileren presiorik jasan gabe bete ahal izan dezaten.
Lehendakariak gogorarazi duenez, horrek ez du esan nahi kritika egin ezin denik; izan ere, bere ustez, independentzia judiziala ez da kontrolik, erantzukizunik edo eztabaida publikorik eza. “Justizia independente batek erabakitzeko askatasuna behar du; demokrazia batek erabaki horiek aztertzeko eta eztabaidatzeko askatasuna behar du. Oreka horretatik sortzen da erakundeen benetako prestigioa”, azpimarratu du.
Lehendakariak hitzaldia eskaini du 2026-2027 Urte Judizialari hasiera emateko ekitaldian. Ekitaldi hori Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren Bilboko egoitzan egin da, eta Justizia eta Giza Eskubideen sailburu María Jesús San José ere izan da bertan. Ekitaldi horren aurretik, Imanol Pradalesek Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiaren 2025eko Urteko Memoria jaso du Iñaki Subijana presidentearen eskutik. Lehendakariak, lehenik eta behin, eskertu egin nahi izan du zeregin hori, dakarren “eguneroko lan nekaezinaz” jabetuta, adierazi duenez. “Izan ere, zenbaitetan giza baliabide eta baliabide material mugatuak izanik ere, erantzukizunez betetzen duzue justizia administratzeko funtzio duin eta konplexua”, gaineratu du.
Imanol Pradalesek azpimarratu du, bestalde, herritarren desafekzioa, esparru politikoan ez ezik, esparru judizialean ere gertatzen dela. "Datu soziologiko berrienek erakusten dute euskal herritarrek justizia-auzitegiekiko konfiantza, beste botere publiko batzuekiko konfiantza bezala, murriztu egin dela", adierazi du. Horren harira, independentzia zalantzan dagoela esan du, "aktore batzuek nahi bezala" elikatuta; izan ere, "jarduera eta ebazpen judizial batzuek, eta horietako batzuek eragin mediatiko edo sozial argia izan dute, gero eta eszeptizismo handiagoa duen iritzi publikotzat hartzea zaila da".
Testuinguru horretan, Lehendakariak gogoeta eta autokritika egiteko eta “intentsitate handiagoarekin lankidetzan aritzeko” deia egin du, “justizia-administrazioa eraginkorragoa izan dadin eta herritarrengandik hurbilago egon dadin”. Adierazi duenez, “azkarra eta ulergarria izatea lortu behar dugu, baina baita kritikagarria izatea ere, eta ez soilik horretarako gaitutako mekanismo prozesalei dagokienez; izan ere, pentsamendu kritikoa, betiere errespetuzkoa eta oinarritua bada, ezinbestekoa da gizarte demokratiko aurreratu batean”.
Justizia humanoagoa eta hurbilagoa
Era berean, Eusko Jaurlaritzak aurten amaituko den Bulego Judizialaren eredu propioa, efizienteagoa, arinagoa eta malguagoa sortzearen bidez Justizia humanoagoa, hurbilagoa eta pertsona guztientzat eskuragarriagoa lortzeko egindako ahalegina defendatu du Lehendakariak. Era berean, Justizia Errestauratiboari emandako bultzadaren garrantzia nabarmendu du, eta, aurreratu duenez, Biktimari Laguntzeko Zerbitzuaren 35. urteurrena betetzen den urte berean, Eusko Jaurlaritzak aurrera egingo du Justizia Errestauratiboaren Euskal Sistema sortzea ahalbidetuko duen Legearen aurreproiektuarekin, gaur egun egiten den lana indartzeko eta dagoeneko aitzindariak diren zerbitzuei egitura eman ahal izateko.
Hirugarrenik, Imanol Pradales justizia eskuragarria eta berdintasunezkoa sendotzeko lan egitearen alde agertu da, bereziki kalteberenei laguntzeko, hala nola biktimei, adingabeei, adinekoei, desgaitasunen bat dutenei edo osasun mentaleko arazoak dituztenei. “Izan ere, Justiziak berdina izan behar du pertsona guztientzat, eta denek ez dute abiapuntu bera. Horregatik, laguntza, biktimei arreta eskaintzeko zerbitzuak eta eten digitalaren murrizketa sustatuko ditugu”, azpimarratu du.
Eta, hori guztia, Justiziak “azkarra eta irmoa” izan behar duela ahaztu gabe, Lehendakariak adierazi duenez, gizartean zigorgabetasun-sentsazioa finkatu ez dadin. Horri dagokionez, Imanol Pradalesek azpimarratu du aurten 17 plaza judizial berri jarri direla abian EAEko hiriburuak indartzeko, baita epaile gehiago ere, errefortzu gisa. Era berean, epaiketa azkarren kopurua handitu da, Ertzaintzaren, udaltzaingoen, Fiskaltzaren eta epaileen arteko lankidetzari esker, zigorrak gogortu egin dira berrerortze ugarien kasuan, Ertzaintzak atzerritartasun-politiketan parte hartzea erabaki da, eta arma zurien erabilera eteteko akordio bat lortu da, besteak beste.
Urrats horiek Justiziak herritarrei eskaintzen dien arreta hobetzeko egin dira, eta Lehendakariak euskaraz hitz egin nahi dutenen hizkuntza-eskubideak bermatzeko egin beharreko urratsa gaineratu du. “Urratsak egin baditugu ere, lan asko dugu aurrean oraindik. Ez zaigu buruan sartzen epaiketa bat gaztelania hutsean egin ezin denik. Epaile, abokatu edo fiskal batengana hurbiltzea eta hark gaztelaniaz ez jakitea. Hori horrela izanik, zergatik onartu behar dugu kontrakoa euskararen kasuan?”, galdetu du. Hori guztia dela eta, “guztion artean bidezkoagoa izango den Herrialde bat eraikitzeko bidea elkarrekin” egiteko deia egin du, eta, amaitu duenez, “Gobernu hau zuekin egongo da beti”.